 ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยสับสนระหว่างนิ่วถุงน้ำดีกับนิ่วในไตหรือท่อไต ซึ่งถึงแม้จะเป็นเรื่องของก้อนนิ่วเหมือนกัน แต่เนื้อนิ่วไม่เหมือนกันและมีกลไกการเกิดต่างกัน |
| นิ่วในถุงน้ำดีมีองค์ประกอบเป็นโคเลสเตอรอล, เม็ดสีจากเม็ดเลือดแดง หรือทั้งสองอย่างปนกัน โคเลสเตอรอลซึ่งตกตะกอนเป็นนิ่วในถุงน้ำดี มักพบในชาวตะวันตก ในคนอ้วน พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย อายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป นิ่วมีสีเหลืองทอง ส่วนนิ่วที่เกิดจากเม็ดสีของเม็ดเลือดแดง พบในคนทางเอเซียมากกว่า นิ่วมีสีดำ พบได้ตั้งแต่อายุน้อย ยิ่งมีโรคที่เม็ดเลือดแดงแตกง่าย เช่น ธาลัสซีเมีย ยิ่งพบนิ่วได้เร็วขึ้นตั้งแต่เด็ก ๆ |
| ในคนไทยมีนิ่วที่เกิดขึ้นจากทั้งสองกลไกและส่วนใหญ่ จะเป็นนิ่วที่มีองค์ประกอบทั้งสองอย่างปนกัน นิ่วจากเม็ดสีของเม็ดเลือดแดง ไม่มียาใดในปัจจุบันที่จะละลายได้ จึงเป็นการยากที่จะใช้ยาในคนไทย ในชาวตะวันตกที่มีนิ่วส่วนใหญ่เกิดจากโคลเลสเตอรอล แม้จะมียาละลายได้ แต่ก็มักต้องเป็นในคนที่มีนิ่วขนาดเล็ก จำนวนไม่มากนัก ซ้ำยังไม่สามารถป้องกันการกลับเป็นซ้ำของนิ่วได้ เพราะถุงน้ำดียังอยู่ หากต้องทานยาเพื่อป้องกันไปเป็นระยะเวลาตลอดชีวิตก็ยุ่งยากและอาจมีภาวะไม่พึงประสงค์จากยาได้ จึงพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ก็ยังคงเข้ารับการผ่าตัดรักษา แม้จะเป็นผู้ป่วยชาวตะวันตกก็ตาม |
| การควบคุมอาหาร งดอาหารไขมัน ไม่ได้ทำให้ก้อนนิ่วเล็กลง แต่อาจเลี่ยงการเกิดอาการจุกแน่นได้บ้าง อย่างไรก็ตามวิธีนี้ไม่สามารถป้องกันการเคลื่อนตัวของนิ่ว และการอักเสบได้ นิ่วจึงยังอาจมาอุดทางออกของถุงน้ำดี ทำให้เกิดถุงน้ำดีอักเสบ อุดท่อทางเดินน้ำดีของตับอ่อนได้อยู่ดี |
| การสลายนิ่ว ด้วยคลื่นอุลตร้าซาวนด์ นิยมทำกับนิ่วในระบบปัสสาวะ เนื่องจากเมื่อสลายก้อนนิ่วเล็กลงก็ใช้ยาขับปัสสาวะและให้สารน้ำ ขับนิ่วออกนอกร่างกาย แต่นิ่วในถุงน้ำดีของคนไทยแม้จะสลายให้แตกเป็นชิ้นเล็ก ก็ไม่มียาจะละลายให้หายไป นิ่วอาจขับไม่ออก อุดท่อทางออกของถุงน้ำดี อุดท่อน้ำดี เกิดอาการรุนแรงขึ้นได้ วิธีนี้จึงไม่ได้ผลดีเช่นกัน |
